Israëlische aanklagers hebben vrijdag Eli Lavon, een 21-jarige Amerikaan, aangeklaagd omdat hij volgens hen zou hebben gespioneerd voor de Iraanse inlichtingendienst in ruil voor ongeveer $1.379 in crypto. Deze zaak laat zien dat Iran’s vermeende wervingsstrategie via crypto zich ontwikkelt richting ‘gig work’ voor spionage.
Lavon is naar verluidt de eerste Amerikaan die in Israël aangeklaagd is tijdens deze spionagegolf, waarbij sinds 2023 minstens 60 verdachten zijn. In veel gevallen lijken kleine betalingen, en niet ideologie, de belangrijkste drijfveer voor de nieuwe rekruten.
Een vacature, drie telefoons en $1.379
Volgens de aanklacht reageerde Lavon in november 2025 op een Telegram-vacature terwijl hij familie bezocht in de VS. Een contactpersoon van de Iraanse inlichtingendienst gaf hem opdrachten zodra hij terug was in Israël.
Hij zou een verlaten gebouw en een supermarkt in Jeruzalem hebben gefilmd. Ook verstopte hij zogenoemde dead drops, waaronder een USB-stick gewikkeld in een biljet van 50 shekel.
De crypto werd in kleine bedragen overgemaakt: eerst honderden dollars, later ongeveer $518 van een tweede contactpersoon. De resultaten hadden echte militaire waarde. Verschillende locaties die door vermeende rekruten gefilmd zijn, werden later geraakt door Iraanse raketten.
Lavon werd op 9 juni gearresteerd en wordt verdacht van twee keer contact met een buitenlandse agent en van 14 keer het doorgeven van informatie aan de vijand.
“Deze aanklacht laat zien hoe buitenlandse inlichtingendiensten proberen het digitale domein te gebruiken om mensen binnen Israël te herkennen, te werven en opdrachten te geven…” zei Ronit Shentzer Yaakobi van het Openbaar Ministerie van Jeruzalem in een verklaring.
Wil je altijd direct het laatste nieuws? Volg ons op X.
Crypto-werving verschuift van spionage naar sabotage
De aanpak stopt niet langer bij spionage. HAYI, een groep die in maart online kwam, claimde 17 brandstichtingen en sabotage-acties in zeven Europese landen. Analyse suggereert dat het mogelijk een “geconstrueerd front” is, geleid door aan Iran gelinkte personen die betaalde, vervangbare rekruten gebruiken.
De Britse politie heeft alleen al voor de aanvallen in Londen minstens 28 mensen opgepakt. Een Belgische tiener zou betaald zijn om een brand te stichten in Antwerpen, opgeëist door HAYI. Een andere tiener, aangeklaagd voor het in brand steken van een Londense synagoge, vertelde de politie dat hij niet wist welk gebouw het was.
Ieder onderdeel lijkt op gig-werk: opdrachten komen binnen via gewone apps, uitbetaling volgt per klus, en rekruten blijven onwetend over het grotere geheel. Onderzoekers noemen deze aanpak hybride oorlogsvoering, omdat betaalde tussenpersonen de band met de staat onduidelijk maken.
De economische factoren maken dit anders dan traditionele financiering van terrorisme. Toen OFAC op 1 juli 134 ISIS-K wallets sanctioneerde, zagen analisten dat er sinds 2023 ongeveer $1,4 miljoen in zat. Lavons vermeende betaling was nog geen duizendste daarvan, en Tether blokkeerde alsnog 131 gesanctioneerde wallets binnen een dag.
Grote netwerken zijn dus zichtbaar geworden. Rechtbanken hebben terrorisme-financieringszaken bewezen via on-chain gegevens, en onderzoeken naar aan Iran gerelateerde crypto-netwerken volgen geldstromen van miljarden dollars.
Een uitbetaling van $500 valt veel minder op. Dit gat wordt nauwelijks besproken door Amerikaanse politici in het debat over illegale financieringslekken.
Of blockchain-toezicht dat is gemaakt voor grote bedragen kan worden aangepast om microbetalingen op te sporen, kan bepalen hoe snel deze netwerken worden ontmanteld.
